Lassen

Uit Wikiprebia
Ga naar: navigatie, zoeken

Lassen is het verbinden van materialen door middel van druk en/of warmte, waarbij het materiaal op de verbindingsplaats in vloeibare of deegachtige toestand wordt gebracht, terwijl al of niet materiaal met ongeveer dezelfde samenstelling wordt toegevoegd, waarbij continuïteit ontstaat tussen de te verbinden delen.

Anders dan bij solderen smelt bij lassen ook het materiaal van het werkstuk, dus niet alleen het toevoegmateriaal.

Inhoud

Veiligheid

Bij het lassen is, zoals bij ieder ander productieproces, de veiligheid van groot belang.

Vonken en gloeiende metaalspetters kunnen brandplekken geven. Daarom zijn lange handschoenen en eventueel een beschermend schort nodig. Ook mag er geen brandbaar materiaal in de omgeving liggen.

Bij elektrische lasprocessen is het mogelijk elektrische schokken en brandwonden te krijgen. Het is daarom belangrijk dat handschoenen en ook schoeisel goed isoleert.

Er komen ook schadelijke gassen vrij (onder andere ozon, stof en lasrook). Deze kunnen gevaarlijk zijn voor de gezondheid van de werknemers. Lasrook bevat vaak schadelijke stoffen die bij inhalering gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken, gaande van astma, longemfyseem, chronische bronchitis, neurologische aandoeningen gelijkaardig aan de ziekte van Parkinson, tot ernstige vergiftigingen en kanker. De grenswaarde voor lasrook is 5 mg/m3 , gemiddeld over 8 uur. De wet verplicht de werkgever om beschermingsmaatregelen te nemen in functie van de blootstellingsgraad van de werknemers aan lasrook (risicoanalyse, regelmatige metingen van de blootsteling, gezondheidstoezicht van de werknemers, opleiding, …). Voorbeelden van beschermingsmaatregelen zijn: een goede rookafzuiging, ventilatie, ademhalingsbescherming en metaal lassen dat vrij is van chemische producten zoals verf, olie en solventen.

Voorts kunnen gebruikte beschermgassen ongemerkt zuurstof verdringen. Gebruik daarom bij voorkeur geforceerde ventilatie.

Een plasmaboog geeft een zeer fel licht af, met vooral schadelijke UV|UV-stralen. Een lasbril|laskap met een donker glaasje beschermt de ogen en het gezicht. De donkere gradatie van het lasglaasje (shade) wordt weergeven in een getal. Deze lasglaasjes zijn naar sterkte genummerd. De nummering loopt van 4 tot 16. Hoe hoger het nummer, hoe meer straling wordt geabsorbeerd (gefilterd). Het juiste filter (shadenummer) wordt gekozen afhankelijk van de gebruikte stroomsterkte. In de tabel hieronder wordt weergegeven welke gradatie gebruikt moet worden.

Materiaal Lasstroom (A) Shadenummer
Staal tot 40 9
Staal 40 - 80 10
Staal 80 - 175 11
Staal 175 - 300 12
Staal 300 - 500 13
Aluminium 80 - 100 10
Aluminium 100 - 175 11
Aluminium 175 - 250 12
Aluminium 250 - 350 13
Aluminium 350 - 500 14

Overigens is bij sommige lasprocessen (met name bij TIG-lassen) de UV-straling zo sterk dat ook de huid beschermd moet worden om zonnebrand en verbranding te voorkomen.

Inspectiecampagne lasrook

Van 15 september tot 15 december 2011 deed de Arbeidsinspectie controle bij 166 bedrijven in de sector van de metaalconstructie, de machinebouw en het lassen van speciale staalsoorten. De resultaten stelden zwaar teleur. Ruim 80 % van deze bedrijven deed geen risicoanalyse van hun laspost en deed niet regelmatig een meting van de blootstelling aan lasrook. Ruim 60 % scoorde onvoldoende op het vlak van schriftelijke instructies en opleiding. Het is dus duidelijk dat wegens de grote risico's veel bedrijven meer preventieve maatregelen zullen moeten nemen op dit vlak.

Relevante downloads

Pdf.gif Bepaling van de blootstelling aan lasrook bij het lassen van roestvrij staal - FOD WASO

Pdf.gif Controlelijst voor de inspectiecampagne 2011 rond de gevaren van lasrook - FOD WASO

Pdf.gif Gezondheidsrisico's bij blootstelling aan lasrook - Roger Grosjean (Vermeld in Veiligheidsnieuws 163)

Pdf.gif PRESENTATIE Beroepsziekten bij lassers - Joeri Luts

Pdf.gif PRESENTATIE Lassen: risico's en preventiemaatregelen - praktijkcase Ford Genk - Christel Swinnen

Pdf.gif Risico-evaluatie blootstelling aan lasrook - Maurits De Ridder (Vermeld in Veiligheidsnieuws 161)

Pdf.gif PRESENTATIE Campagne lasrook/lassen 2011 - Marc Hoppenbrouwers - Prenne november 2012

Word.jpg Campagne lasrook/lassen 2011-vragenlijst - Marc Hoppenbrouwers - Prenne november 2012

Pdf.gif To CE or not to CE, that's the question - Raoul Heremans - Prenne 3 december 2013

Pdf.gif Gezondheidsrisico's bij lassen - Dries Keppens - Prenne 18 maart 2014

Pdf.gif De gezondheid van de lasser - Philippe Landtmeters en Hanne Kenis - Prenne 22 maart 2016

Externe links

Belgisch Instituut voor Lastechniek

Lasrook assistent

Persoonlijke instellingen