Asbest

Uit Wikiprebia
Ga naar: navigatie, zoeken

Asbest is een verzamelnaam voor een aantal in de natuur voorkomende mineralen (silicaten), die zijn opgebouwd uit fijne, microscopisch kleine vezels. Asbest is een natuurlijk product. Het is een delfstof die wordt gewonnen in onder andere Zuid-Amerika (Brazilië), Rusland en Canada. Asbestvezels zijn zo fijn dat zij niet met het blote oog waar te nemen zijn.

Inhoud

Soorten asbest

Er is een aantal verschillende asbestmineralen. Asbestvezels zijn onder te verdelen in twee hoofdgroepen:

Alleen aan de kleur van het ruwe asbest kan men zien tot welke soort het asbest behoort. Wanneer het materiaal verwerkt is, kan dat niet meer. Alleen laboratoriumanalyse kan dan nog uitsluitsel geven.

Deze asbestmineralen zijn veel voorkomend:

  • Chrysotiel of witte asbest (serpentijn => draadvormig)
  • Amosiet of bruine asbest (amfibool => naaldvormig)
  • Crocidoliet of blauwe asbest (amfibool => naaldvormig)

De drie minder voorkomende asbestsoorten zijn :

  • Anthofylliet of gele asbest (amfibool => naaldvormig)
  • Actinoliet of groene asbest (amfibool => naaldvormig)
  • Tremoliet of grijze asbest (amfibool => naaldvormig)

Weetje De steden Asbest in Rusland en Asbestos in Canada zijn vernoemd naar dit natuurlijke product c.q. verzamelnaam voor deze mineralen.

Eigenschappen

De gunstige chemische en fysische eigenschappen zoals:

  • hoge temperatuurbestendigheid
  • verspinbaarheid
  • onbrandbaarheid
  • slijtvastheid
  • isolerend vermogen
  • chemische bestendigheid
  • en grote elektrische weerstand

hebben geleid tot een groot aantal industriële toepassingen.

Historiek

De risico's van asbest werden lange tijd onderschat, omdat er vaak meer dan 20 jaar over gaat eer de gevolgen van blootstelling tot uiting komen. Op de vergadering van de Hoge Raad van 24 juni 1977 besprak men Advies 253 betreffende asbestziekte. Pdf.gif Advies 253 betreffende Asbestose

Toepassingen

Asbest komt voor in een grote verscheidenheid van bouwmaterialen. Na het ontginnen werd asbest meestal uiteengerafeld tot zeer fijne vezels die individueel voor het oog onzichtbaar zijn. Deze vezels werden dan gemengd met een bindmiddel om zo tot het uiteindelijke product te komen. Bij beschadiging komen de fijne vezels vrij. Omdat deze zo klein en licht zijn kunnen ze gedurende ettelijke uren in de omgevingslucht blijven. Het zijn deze vezels die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Hieruit volgt dat goed gefixeerde asbest theoretisch “niet gevaarlijk” is totdat deze beschadigd wordt.

Andere voorbeelden van asbesthoudende materialen: bloembakken, branddeuren, brandkleppen, remschoenen (bijv. liften), pakkingen en bepaalde soorten componenten (bijv. zekeringen) enz.

Veiligheidsmaatregelen

Art. VI.3-11. van de codex over het welzijn op het werk bepaalt dat indien uit de inventaris blijkt dat asbest aanwezig is, er een beheersprogramma dient opgesteld te worden.

Beheersprogramma

Het asbestbeheersprogramma heeft tot doel de blootstelling aan asbestvezels van de werknemers, die al dan niet behoren tot het personeel van de onderneming, zo laag mogelijk te houden.

Dit beheersprogramma omvat:

1) een regelmatige beoordeling door middel van visuele inspectie van de toestand van het asbest of van het asbesthoudend materiaal. Deze beoordeling gebeurt ten minste eenmaal per jaar.

2) de maatregelen die moeten genomen worden wanneer blijkt dat het asbest of asbesthoudend materiaal in slechte toestand is of wordt gebruikt op plaatsen waar het kan beschadigd worden. Deze maatregelen kunnen inzonderheid inhouden dat het materiaal dat asbest bevat wordt gefixeerd, ingekapseld of verwijderd. Er bestaat dus geen verplichting om al het asbest systematisch te verwijderen. In geval van afbraak van gebouwen, machines, installaties, beschermingsmiddelen en andere uitrustingen of in het geval van belangrijke werkzaamheden waarbij het asbest kan vrijkomen, dient te worden overgegaan tot de verwijdering van het asbest volgens de bepalingen van artikel 148 decies 2.5.9.3. (de maatregelen die moeten genomen worden tijdens de afbraak om de vrijstelling van asbest naar de omgeving toe zo klein mogelijk te houden).

Een volledige lijst van de te slopen asbesthoudende materialen moet opgemaakt worden.

3) de instructies voor de werkzaamheden bedoeld bij artikel 148 decies 2.5.9.2. Na voorafgaand advies van de arbeidsgeneesheer wordt het beheersprogramma aangepast aan de evolutie van de toestand en wordt het voor advies voorgelegd aan het comité voor veiligheid en verfraaiing van de werkplaatsen of bij ontstentenis ervan, aan de vakbondsafgevaardigde.

  • Een voorbeeld van een INVENTARIS asbesthoudende materialen

Word.jpg Asbestinventarisatie voorbeeld weverij

Pdf.gif Asbestinventarisatie

Xls.gif Bijlage met foto's

Vervangmateriaal

Keramische vezels worden gebruikt als vervangmateriaal voor asbest.

Video

Op de website van WorkSafeBC is er een filmpje dat toont wat asbest kan doen met je longen.

Filmpje WorkSafeBC "Asbestos" (Engels)

Ook de HSE (Health and Safety Executive) van het UK stelt een heel lessenpakket (met powerpoint presentaties en videos) ter beschikking.

Videos

Asbestos Learning Package (Engels)

Relevante downloads

Pdf.gif 70% van de gebouwen bevatten asbest - Peter Heck (Vermeld in Veiligheidsnieuws 139)

Pdf.gif Asbestverwijdering in praktijk - Bob Rottiers (Vermeld in Veiligheidsnieuws 151)

Word.jpg Bescherming tegen blootstelling - document met schema

Pdf.gif Brochure AFA: Criteria voor erkenning en vergoeding van asbestziekten door het Asbestfonds

Pdf.gif Code van goede praktijk voor de terbeschikkingstelling van de asbestinventaris (ten behoeve van derden) - Essenscia.be

Pdf.gif Gezondheidsaspecten van asbest - André Kruse (Vermeld in Veiligheidsnieuws 157)

Pdf.gif Gezondheidsrisico's ten gevolge van blootstelling van lage concentraties asbestvezels - Maurits De Ridder (Vermeld in Veiligheidsnieuws 133)

Pdf.gif Het KB van 16/03/2006 - Stephaan Hoskens (Vermeld in Veiligheidsnieuws 151)

Pdf.gif Implementatie van de asbestwetgeving - Robby van Muylder‎ (Vermeld in Veiligheidsnieuws 159)

Pdf.gif Opleiding van werknemers - Luc Bosschaert en Stef Hoskens (Vermeld in Veiligheidsnieuws 156)

Word.jpg Praktische info asbest

Pdf.gif PRESENTATIE Asbest in werksituaties: risico, herkenning en beheersing - Stef Hoskens, Prenne 16 juni 2009

Pdf.gif PRESENTATIE Sporadisch contact met asbest bij herstellingswerken - Johan Willems, Prenne 29 november 2007

Pdf.gif Richtlijn asbest, aspect medisch toezicht Co-Prev, 2007

Pdf.gif Richtlijn asbest, aspect risicobeheersing Co-Prev, 2009

Word.jpg Standaardprocedure asbest bij OCMW Antwerpen

Pdf.gif Asbest een stille killer Provikmo, 2013

Pdf.gif Asbest een gezondheidsrisico - asbestinventaris en beheersprogramma - Roger Grosjean - Prenne 16 juni 2011

Pdf.gif Werkmap Asbest - Johan Macharis - februari 2007

Pdf.gif Leerzame brand: Wat als er asbest kan vrijkomen? - Lieven Carron - Prenne 19 september 2013

Pdf.gif Sloopinventaris: meer dan asbestonderzoek alleen - Erik Bomans - Prenne 19 juni 2014

Pdf.gif Asbest in scholen: En wat na de inventarisatie? - Stef Hoskens - Prenne 16 juni 2015

Pdf.gif Asbest, inventaris en wetgeving - Raoel Peeters - Prenne 3 december 2015

Pdf.gif Opvolging van asbest in gebouwen en bij werken aan de hand van metingen (lucht en materiaal analyse) - Jan Van Bouwel - Prenne 1 december 2016

Pdf.gif Afval en materialen, inclusief asbest - Dirk Mattheeuws - Prenne 5 december 2017

Pdf.gif Fijn stof bij bouwwerken beperken : van het waarom naar het hoe - Jasper Wouters - Prenne 1 maart 2018

Pdf.gif Aan de slag met je asbestinventaris - Veronique Vanzeir - Prenne 14 juni 2018

Pdf.gif ASBEST EN VERVANGINGSVEZELS - constructiv, 2018

Pdf.gif Asbest - Specifieke technische preventiemaatregel: werkplan - constructiv, 2018

Pdf.gif Asbestverwijdering - Een leidraad voor de preventieadviseur - constructiv, 2018

Pdf.gif Asbestverwijdering met behulp van eenvoudige handelingen - constructiv, 2018

Pdf.gif Erkenning aanvragen voor het afbreken en verwijderen van asbest - constructiv, 2018

Pdf.gif Herkenningsmethodes voor asbest - constructiv, 2018

Pdf.gif Meting van de concentratie asbestvezels op de werkplaats - constructiv, 2018

Pdf.gif Minder gekende toepassingen van asbest - constructiv, 2018

Pdf.gif Opleiding voor het slopen en verwijderen van asbest en asbesthoudende materialen - constructiv, 2018

Pdf.gif Asbestverwijderen - Sporadische handelingen - constructiv, 2018

Pdf.gif Verplichting om persoonlijke beschermingsmiddelen te dragen bij asbestverwijderingswerken - constructiv, 2018

Pdf.gif PBM’s voor asbestverwijdering via eenvoudige handelingen - constructiv, 2018

Pdf.gif Aandachtspunten bij eenvoudige handelingen - dakwerken - constructiv, 2018

Pdf.gif PBM’s en beschermkledij voor het verwijderen van asbest – eenvoudige handelingen - constructiv, 2018

Pdf.gif Aandachtspunten bij eenvoudige handelingen - dakwerken (toolboxfiche) - constructiv, 2018

Pdf.gif Asbest herkennen – waar starten? (toolboxfiche) - constructiv, 2018

Pdf.gif Asbestafval verwijderen: dubbel verpakken (toolboxfiche) - constructiv, 2018

Pdf.gif Asbestverwijdering: bevochtigen, fixeren, coaten en omkasten (toolboxfiche) - constructiv, 2018

Pdf.gif Stappenplan voor het correcte gebruik van PBM’s en beschermkledij voor het verwijderen van asbest – eenvoudige handelingen (toolboxfiche) - constructiv, 2018

Externe links

www2.worksafebc.com => Presentatie over asbest bij afbraak en renovatie (Engelstalig)

Asbest - FOD WASO

Publicaties van de Vlaamse Overheid: Tips - Omgaan met asbest in land- en tuinbouwbedrijven

Publicaties van de Vlaamse Overheid: Asbest in en om het huis

European Trade Union Institute (ETUI) - The asbestos lie. The past and present of an industrial catastrophe (Engelstalig)

Opleiding @ Prebes

Volg onze opleiding omgaan met asbest

Link naar de wetgevingstool

Verordening 2016/1005 van de commissie van 22 juni 2016 tot wijziging van bijlage XVII bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (Reach) wat betreft asbestvezels (chrysotiel)

Persoonlijke instellingen